Gelişim · 7 dk okuma
Düz taban: çocuklarda ne zaman olağan?
Küçük çocukların çoğunun ayağı düz görünür ve bu çoğu zaman olağandır. Ne zaman beklemek, ne zaman danışmak gerekir?
Doç. Dr. Zeynep Akın
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye yerine geçmez. Çocuğunuzun ayağıyla ilgili bir endişeniz varsa çocuk doktorunuza ya da bir çocuk fizyoterapistine danışın.
Kısaca
- Okul öncesi çocukların büyük bir kısmında esnek düz taban görülür; yaşla birlikte azalır.
- Bebeklerde ayak tabanındaki yağ yastığı kemeri gizler.
- Esnek düz taban (parmak ucunda yükselince kemer görünüyorsa) çoğu zaman ağrısızdır ve tedavi gerektirmez.
- Ağrı, sertlik ya da tek taraflı fark varsa bir uzmana danışın.
Neden düz görünüyor?
Yürümeye yeni başlayan çocuğun ayağına baktığınızda çoğu zaman kemer görmezsiniz. Bunun iki nedeni var: Ayak tabanındaki yağ yastığı kemeri doldurur ve ayağı destekleyen bağlar henüz esnektir. Kemer, çocuk büyüdükçe ve hareket ettikçe yavaş yavaş belirginleşir.
ABD’de 882 ayakla yapılan klasik bir çalışma, ayak kemerinin yaşla birlikte geliştiğini ve çocuklukta geniş bir normal aralık olduğunu göstermiş. Avusturya’da 3–6 yaş arası 800’ü aşkın çocukla yapılan bir taramada da düz tabanın küçük yaşlarda çok yaygın olduğu, yaşla belirgin şekilde azaldığı bildirilmiş.
Esnek mi, sert mi?
Uzmanların ilk baktığı şey esnekliktir. Basit bir gözlem yapabilirsiniz: Çocuğunuz parmak uçlarında yükseldiğinde ya da başparmağını yukarı kaldırdığınızda ayağın iç kenarında bir kemer beliriyor mu? Beliriyorsa bu esnek düz tabandır ve çoğu çocukta olağan bir gelişim aşamasıdır.
Ayak her durumda düz ve sert kalıyorsa, ağrı varsa ya da iki ayak birbirinden belirgin şekilde farklıysa bu bir uzmanın bakması gereken bir durumdur.
Özel ayakkabı ya da tabanlık gerekir mi?
Ağrısız, esnek düz tabanlı çocuklarda özel tabanlıkların ya da sert ayakkabıların uzun dönemde fark yarattığını gösteren güçlü bir kanıt yok. Bu konudaki bir Cochrane derlemesi, mevcut çalışmaların sınırlı ve kalitesinin değişken olduğunu belirtiyor.
Biz bu yüzden ayakkabılarımızda ark desteği kullanmıyoruz; iç tabanlarımız düzdür. Ama çocuğunuz için bir uzman tabanlık önerdiyse, iç tabanlarımız çıkarılabilir; uzmanın önerdiği tabanlık yerine yerleştirilebilir.
Evde neler yapabilirsiniz?
- Güvenli zeminlerde çıplak ayak zamanı bırakın.
- Parmak ucunda yürüme, topuk üstünde yürüme, tek ayak üstünde durma gibi oyunlar oynayın.
- Yere dağılmış mendilleri ayak parmaklarıyla toplama gibi küçük oyunlar deneyin.
- Esnek, geniş burunlu ayakkabılar seçin.
Ne zaman bir uzmana danışmalı?
Ağrı, yorgunluk şikâyeti, sık takılıp düşme, ayakta sertlik, iki ayak arasında belirgin fark ya da ayakkabının bir tarafının çok hızlı aşınması varsa çocuk ortopedisti ya da çocuk fizyoterapistine danışın.
Uzmanla 20 dk ücretsiz görüşKaynaklar
- Araştırma Staheli LT, Chew DE, Corbett M. The longitudinal arch: a survey of eight hundred and eighty-two feet in normal children and adults. J Bone Joint Surg Am. 1987;69(3):426–428.
- Araştırma Pfeiffer M, Kotz R, Ledl T, Hauser G, Sluga M. Prevalence of flat foot in preschool-aged children. Pediatrics. 2006;118(2):634–639.
- Derleme Evans AM, Rome K. A Cochrane review of the evidence for non-surgical interventions for flexible pediatric flat feet. Eur J Phys Rehabil Med. 2011;47(1):69–89.
- Araştırma Rao UB, Joseph B. The influence of footwear on the prevalence of flat foot: a survey of 2300 children. J Bone Joint Surg Br. 1992;74(4):525–527.
Tıbbi tavsiye yerine geçmez. Çocuğunuzun ayağıyla ilgili bir endişeniz varsa çocuk doktorunuza ya da bir çocuk fizyoterapistine danışın.
